İTS nedir? İlaç Takip Sistemi ne işe yarar?

İTS, İlaç Takip Sistemi'nin kısaltmasıdır. TİTCK, sistemi dünyada uygulanan takip ve izleme sistemlerinin ilaç sektörüne uyarlanmış hâli olarak anlatır ve en önemli amacının hasta güvenliği olduğunu söyler. İlaç sahteciliğini ve kaçakçılığını önlemek de amaçlar arasındadır. Bakanlık sistemi 2010 yılında ülke çapında devreye aldı.

Nasıl çalışır?

Her ilaç kutusunun üzerinde bir karekod bulunur. 2017 tarihli Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği İTS'yi, ilaçları karekodla tekilleştiren ve her noktada yapılan bildirimlere dayanarak üretim, ithalat, satış, devir, tüketim, zayi ve geri ödeme gibi hareketleri izleyen merkezi kayıt sistemi olarak tanımlar (madde 4). Geri çekme ve blokaj gibi işlemler de bu sistem üzerinden yürür.

Karekodda iki numara kutuyu tanımlar. GTIN ürünün çeşidini, sıra (seri) numarası ise o çeşidin tek bir kutusunu gösterir. Aynı ilacın iki kutusunun GTIN'i aynı, sıra numarası farklıdır.

Kapsam

TİTCK'ya göre reçeteli ve reçetesiz ilaçlar ile tıbbi mamalar İTS kapsamındadır. Yalnızca hastanelerde kullanılan serum tipi ürünler, radyofarmasötikler, kişiye özel alerji aşıları ve majistral ürünler kapsam dışında kalır.

Eczane İTS'ye neyi bildirir?

Yönetmeliğin 15. maddesi her paydaşın bildirimlerini ayrı sayar. Serbest eczaneler alış, satış, iade ve devir işlemlerini; son kullanma tarihi geçmiş ya da hasar görmüş ürünlerin deaktivasyonunu bildirir. Tezgâhta bunun karşılığı şudur:

Mal alım bildirimi: Depodan gelen kutu eczanenin stoğuna geçer. Toplu sevkiyatlarda kutu bilgileri PTS ile aktarılabilir.
Satış bildirimi: Kutu hastaya verildiğinde yapılır. İTS'nin açıklamasına göre bu bildirim aynı zamanda ürünü doğrular; son kullanma tarihi geçmiş ürün satılamaz.
Deaktivasyon: Kullanılamaz durumdaki ürün sistemden çıkarılır.

Bildirimler genellikle eczane otomasyon programı üzerinden yapılır. Yönetmelik, bu işlemlere dayanak olan fatura, reçete gibi belgelerin beş yıl saklanmasını ister.

Sabit IP kuralı

TİTCK'nın 14.01.2025 tarihli duyurusuna göre 1 Şubat 2025'ten itibaren eczaneler İTS'ye yalnızca tanımladıkları statik IP adresleri üzerinden erişebiliyor. Ayrıntılar sabit IP sayfasında.

Tarif etiketiyle ilişkisi

İTS kutunun hangi ilaç olduğunu karekoddan tanır; ilaçtarif® de aynı kodu tarif için kullanır. İTS'de kayıtlı ilaçların tarifleri Türkçe, Arapça, İngilizce ve Rusça hazırdır. Okutma akışını karekod yazımızda anlattık.

ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin

Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.

Ücretsiz deneyin 0850 885 07 97

Sık sorulanlar

Her ürün İTS kapsamında mı?

Hayır. TİTCK'ya göre reçeteli ve reçetesiz ilaçlar ile tıbbi mamalar kapsamdadır. Yalnızca hastanelerde kullanılan serum tipi ürünler, radyofarmasötikler, kişiye özel alerji aşıları ve majistral ürünler kapsam dışıdır.

Eczane İTS'ye hangi bilgisayardan bağlanabilir?

TİTCK'nın 14.01.2025 tarihli duyurusuna göre 1 Şubat 2025'ten itibaren eczaneler İTS'ye yalnızca tanımladıkları statik IP adresleri üzerinden erişebilir. IP adresi değişen eczanenin kaydını güncellemesi gerekir.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

TİTCK, İlaç Takip Sistemi (İTS): www.titck.gov.tr
İTS, İlaç Takip Sistemi nedir?: www.its.gov.tr
Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği, Resmî Gazete 25.04.2017, sayı 30048: www.resmigazete.gov.tr
TİTCK, Statik IP Bildirimi ve Sisteme Erişim Hakkında Önemli Bilgilendirme, 14.01.2025: www.titck.gov.tr