İyi Eczacılık Uygulamaları nedir? İEU Kılavuzu

İyi Eczacılık Uygulamaları, kısaca İEU, bir eczanenin nasıl kurulacağını, ilacın nasıl saklanıp hastaya nasıl sunulacağını ve eczacının hangi sorumlulukları taşıdığını tarif eden standartlar bütünüdür. Türkiye'deki temel metin TİTCK'nın İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzudur. Kılavuz, 2014 tarihli Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'in 50. maddesine dayanır; bu madde Kuruma hizmet kalitesini artırmak ve iyi eczacılık uygulamalarını geliştirmek için kılavuz çıkarma görevi verir.

Amaç ve felsefe

Kılavuzun amaç maddesi uzun ama özü açıktır: hizmet kalitesini artırmak, hastanın tedaviye uyumunu sağlamak, yanlış ilaç ve doz seçiminin, ilaç-ilaç ve ilaç-besin etkileşimlerinin, advers etkilerin ve akılcı olmayan ilaç kullanımının önüne geçmek. Temel felsefe, iş birliğine dayalı ve süreklilik taşıyan farmasötik bakımdır. Kapsam eczaneler, buradaki eczacılar ve diğer personeldir.

Kılavuzda neler var?

Bölüm	Konu
4	Tanımlar (akılcı ilaç kullanımı, farmasötik bakım, majistral ilaç, TÜFAM…)
5	İEU'nun esasları ve eczacının bildirim yükümlülükleri
6–7	Eczane olarak kullanılacak yer ve laboratuvar bölümü
8–9	Personel ve mesleki gelişim
10	Majistral ilaç, ilaçların temini ve saklanması, hastaya sunum, imha, nöbet
11–15	Başvuru kaynakları, defter ve kayıtlar, mecburi ürünler, İlaç Takip Sistemi, zorunluluklar

Tezgâhta karşılığı olan birkaç madde

Hastaya sunum (10.ç): Reçete bir bütün olarak değerlendirilir; eksik ya da anlaşılmayan bir husus varsa eczacı hekimle temasa geçer. Bilgi basit ve açık verilir, önemli noktalar başta söylenip sonda tekrarlanır. Eczacı kullanım şekli ve dozu sözlü bilginin yanında ambalaj üzerine yazarak da verebilir (10.ç.6).
Saklama (10.c): Eczane içi ve buzdolabı sıcaklığı için kayıt tutulur, erken uyarı sistemi ve geriye dönük hafıza kaydı olan termometre bulunur. Soğuk zincire tabi ilaçlar koşullarına uygun kabul edilir, saklanır ve sunulur. Stoklar son kullanma tarihi önce dolan ilk çıkar (FEFO) ilkesiyle döner.
Majistral etiket (10.b): Etikette eczanenin ve hazırlayan eczacının adı, hekimin ve hastanın adı, kullanım şekli, hazırlanış tarihi, içerik ve miktarlar, saklama koşulu yer alır. Dahilen kullanılacak ilaç etiketi beyaz, haricen kullanılacak ilaç etiketi kırmızıdır. Ayrıntılar majistral etiket yazısında.
Bildirim (5.b.4): Advers etkiler, kullanım hataları, ilaç etkisizliği ve sahte ürün şüphesi Kuruma bildirilir; konuyu farmakovijilans sayfasında açtık.
Nöbet (10.e): Nöbet saatlerinde mesul müdür eczacı bilfiil eczanededir; ayrıntılar nöbetçi eczane sayfasında.

İEU ve kutunun üzerindeki tarif

10.ç.6 maddesi, eczanede kutuya kullanım bilgisi yazmanın kılavuzda yeri olduğunu gösterir. TİTCK'nın 24.10.2024 tarihli yazısı da bu bilgilendirme etiketinin içeriğini dört bilgiyle sınırlar: hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli. ilaçtarif® bu dört bilgiyi okunaklı bir sarı etikete basar; nasıl çalıştığı ilaçtarif nedir sayfasında.

ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin

Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.

Ücretsiz deneyin 0850 885 07 97

Sık sorulanlar

İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu'na uymak zorunlu mu?

Kılavuzun 15.1 maddesi eczacıların eczacılıkla ilgili mevzuat hükümlerine ve bu kılavuz hükümlerine uyacağını söyler.

Farmasötik bakım ne demek?

Kılavuz farmasötik bakımı, hastanın ilaçlardan en iyi şekilde faydalanması için eczacının bilgi ve danışmanlık vermesi, ilaç tedavisini izlemesi ve öncelikle hasta sağlığını gözetmesi esasına dayanan hasta odaklı eczacılık hizmeti olarak tanımlar.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

TİTCK, İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu: www.titck.gov.tr
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, güncel metin (madde 50): www.mevzuat.gov.tr