Sözlük
Parti numarası nedir? İlaçta parti no, seri ve sıra no
Parti numarası, ilacın aynı üretim döngüsünden çıkan miktarını tanımlar. Eski "seri numarası" ile ilişkisi, sıra numarasından farkı ve geri çekmeler.
Parti numarası, bir ilacın tek bir üretim döngüsünde elde edilen ve homojenliği sağlanan miktarını tanımlayan rakam ve harf dizisidir. İlaçta eskiden "seri numarası" denen numaraya artık parti numarası denir. Kutuya özel olan ise karekoddaki sıra numarasıdır. TİTCK geri çekme duyuruları parti numarası ve son kullanma tarihiyle yayımlanır.
Parti numarası, ilacın hangi üretim partisinden çıktığını gösteren koddur. 2017 tarihli Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği tanımı şöyle yapar: "Bir ürünün üretimi sırasında tek bir üretim döngüsünde elde edilen ve homojenliğin sağlandığı miktarı özel olarak tanımlayan rakamlar ve/veya harflerin ayırt edici kombinasyonu." İngilizce karşılığı batch ya da lot number'dır.
Seri numarası, parti numarası, sıra numarası
Eczanede en çok karışan üç terim bunlar. TİTCK'nın Barkod ve Karekod Uygulama Kılavuzu bu karışıklığı bir cümleyle çözer: beşeri tıbbi ürünlerde önceden "Seri Numarası" olarak kullanılan numara, artık "Parti Numarası" olarak ifade edilir.
| Terim | Neyi tanımlar? | Karekoddaki alan |
|---|---|---|
| Parti numarası (eski adıyla seri no) | Aynı üretim döngüsünden çıkan kutuların hepsini | (10) |
| Sıra numarası | Tek bir kutuyu; aynı üründe bir daha kullanılmaz | (21) |
| GTIN | Ürünün ambalaj boyutunu | (01) |
Kısacası aynı partiden çıkan yüzlerce kutunun parti numarası aynıdır; sıra numaraları ise birbirinden farklıdır.
Parti numarası nerede yazar?
Yönetmelik dış ambalajda parti numarasının bulunmasını şart koşar. Blister ambalajda da ürün adı, ruhsat sahibinin adı ya da logosu ve son kullanma tarihi ile birlikte parti numarası yer alır. TİTCK'nın ambalaj kılavuzu numaranın "Parti numarası" ya da "Parti no" diye yazılabileceğini belirtir.
Karekodda parti numarası (10) tanımlayıcısıyla, en fazla 20 karakter uzunluğunda durur. Kılavuza göre bu alanda yalnızca rakamlar ve büyük harfler kullanılabilir; küçük harf ve özel işaret kullanılmaz. Küçük kutularda parti numarası ambalajın başka bir yerinde yazıyorsa karekodun yanındaki gözle okunabilir yazıda tekrar edilmeyebilir, ama karekodun içinde her zaman bulunur.
Eczanede neden önemli?
Parti numarası, bir sorun çıktığında hangi kutuların etkilendiğini söyler. TİTCK'nın geri çekme duyuruları ürünü, ruhsat sahibini ve etkilenen partileri parti numarası ve SKT ile birlikte sayar. Örneğin 28.03.2025 tarihli bir duyuruda iki ayrı partinin numarası ve son kullanma tarihi verilmiş, bu partileri elinde bulunduranların ürünü kullanmayı bırakıp satın aldıkları yerle iletişime geçmeleri istenmiştir. Duyuru geldiğinde raftaki kutuların parti numarasına bakmak bu yüzden hızlı bir kontroldür.
Etiketlerken
Tarif etiketi parti numarasını, SKT'yi ve karekodu kapatmamalıdır; TİTCK'nın 2024 yazısı etiketin ambalajdaki bilgileri kapatmayacak şekilde uygulanmasını ister. ilaçtarif® tarif etiketi yalnızca hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şeklini taşır; parti bilgisi kutunun üzerinde kalır. Ayrıntılar için ilaçtarif nedir.
ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin
Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.
Sık sorulanlar
Parti numarası ile seri numarası aynı mı?
İlaçta evet. TİTCK kılavuzu, önceden "seri numarası" olarak kullanılan numaranın artık "parti numarası" olarak ifade edileceğini söyler. Karışmaması gereken kavram, her kutuya özel olan sıra numarasıdır.
Parti numarası nerede yazar?
Dış ambalajda "Parti no" ya da "Parti numarası" olarak, blisterde ve karekodun içinde (10) tanımlayıcısıyla yer alır.
İlgili sayfalar
- Karekod nedir? İlaç kutusundaki karekod ne işe yarar?İlaç karekodu, her kutuyu tekil olarak tanımlayan iki boyutlu DataMatrix kodudur. Yönetmelikteki tanımı, içindeki dört bilgi ve İTS ile ilişkisi.
- Son kullanma tarihi (SKT) nedir? İlaç kutusunda SKTSKT, ilacın saklama şartlarına göre belirlenen raf ömrünün sonudur. Kutudaki AA.YYYY yazımı, karekoddaki (17) alanı ve açıldıktan sonraki süre.
- GTIN nedir? İlaçta barkod numarası ne demek?GTIN, ürünü dünya genelinde tekil tanımlayan barkod numarasıdır. İlaçta GTIN-13 ve GTIN-14 farkı, yapısı, karekoddaki (01) alanı ve 869 öneki.
- İTS nedir? İlaç Takip Sistemi ne işe yarar?İTS, ilaç kutularını karekodla üretimden hastaya kadar izleyen TİTCK sistemidir. Kapsamı, eczanenin yaptığı bildirimler ve sabit IP kuralı.
- Karekodun içindeki dört bilgi
- İlaçtarif nedir?
Kaynaklar
- Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği, Resmî Gazete 25.04.2017, sayı 30048: www.resmigazete.gov.tr
- TİTCK, Beşeri Tıbbi Ürünler Barkod ve Karekod Uygulama Kılavuzu: titck.gov.tr
- TİTCK, Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri ve Kullanma Talimatına İlişkin Kılavuz (İRD-KLVZ-07, rev. 18.03.2026): titck.gov.tr
- TİTCK, İlaç Geri Çekme duyurusu (28.03.2025): www.titck.gov.tr