Barkod nedir? İlaç ve eczane ürünlerinde barkod

Barkod, Türkçe adıyla çizgi kod, bir numarayı ya da harf dizisini çizgilerle kodlayan ve okuyucu yardımıyla bilgisayara aktaran bir yöntemdir. TİTCK'nın Beşeri Tıbbi Ürünler Barkod ve Karekod Uygulama Kılavuzu tanımı şöyle yapar: "Çeşitli kalınlık, aralık ve sayıda çizginin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş, sayı veya harflerden oluşan, verinin bilgisayarlara doğru ve hızlı olarak aktarılmasını sağlayan teknoloji."

Barkodun taşıdığı numara: GTIN

Barkod tek başına bir bilgi değildir; bir numaranın taşıyıcısıdır. Perakendede bu numara GTIN'dir. Kılavuza göre GTIN, ürün perakende satış noktasında kullanılıyorsa üzerinde EAN-13 barkod alfabesiyle 13 basamaklı olarak yer alır. 2017 tarihli ambalaj yönetmeliği de GTIN'i "ticari ürünlerin üzerinde barkodlara basılmış şekilde yer alan" ve ilacın her ambalaj boyutunu dünya üzerinde özgün olarak tanımlayan numara diye tarif eder.

Bu yüzden aynı ilacın 20'lik ve 30'luk kutularının barkodları farklıdır, ama aynı 20'lik kutuların hepsinde barkod aynıdır.

İlaç kutusunda barkodun yeri

Kılavuz barkodu "birincil tanımlayıcı", karekodu "ikincil tanımlayıcı" olarak adlandırır. EAN-13 barkod ilaç ambalajına birincil tanımlayıcı olarak konulabilir; seri takibi ise karekodla yapılır. Kılavuzun yerleşim kuralları da tezgâhta okutma sırasında işe yarar:

Barkod düz bir yüzeyde olmalı, kutunun kenar birleşim yerine ya da buruşabilecek bir bölgeye gelmemelidir.
Barkod ile karekod mümkünse aynı düzlemde olmamalı, değilse aralarında en az 1 cm bulunmalıdır.
Barkodun üzeri hiçbir cisim ya da şekille kapatılmamalıdır.
Barkodun içeriği, doğrusal barkodlarda barkodun altında gözle okunabilir halde yazılır.

Son madde, okuyucunun tutmadığı durumda numaranın elle girilebilmesini sağlar. Kutuya etiket yapıştırırken barkodu ve karekodu açıkta bırakmak bu yüzden önemlidir.

868 ve 869 ne anlama gelir?

GS1 Türkiye'nin açıklamasına göre GS1 Organizasyonu Türkiye'ye 868 ve 869 öneklerini tahsis etmiştir. GS1 Türkiye bu öneklerin amacının ürünün menşeini belirlemek değil, dünyadaki iki numaranın çakışmasını önlemek olduğunu vurgular. 869 ile başlayan bir barkod, ürünün kesin olarak Türkiye'de üretildiğinin garantisi değildir.

Eczanede barkodun diğer kullanımları

Dermokozmetik, takviye ya da medikal ürün fark etmez; GS1 numarası alan her ticari ürün kasada aynı mantıkla okutulur. Etiket yazıcılarındaki baskı yöntemi için termal etiket maddesine bakabilirsiniz. ilaçtarif® de barkod okuyucudan geçen kodları yakalar: ilacı eczane programında okuttuğunuzda tarif etiketi hazırlanır. Ayrıntılar için ilaçtarif nedir sayfasına bakabilirsiniz.

ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin

Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.

Ücretsiz deneyin 0850 885 07 97

Sık sorulanlar

Barkod ile GTIN aynı şey mi?

Hayır. GTIN ürünün numarasıdır, barkod bu numarayı çizgilerle taşıyan semboldür. İlaç kutusundaki EAN-13 barkodun altında yazan 13 haneli sayı GTIN'dir.

Barkodu 869 ile başlayan ürün Türkiye'de mi üretilmiştir?

Kesin değildir. GS1 Türkiye'ye göre 868 ve 869 önekleri numara çakışmasını önlemek için verilir, menşei göstermez; ithalatçı da bu önekle numara alabilir.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

TİTCK, Beşeri Tıbbi Ürünler Barkod ve Karekod Uygulama Kılavuzu: titck.gov.tr
Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği, Resmî Gazete 25.04.2017, sayı 30048: www.resmigazete.gov.tr
GS1 Türkiye, GTIN-13: Ürünlere Barkod Numarası Verilmesi: gs1tr.org
GS1 Türkiye, 868 / 869 Öneki: gs1tr.org