Sorular
Katılım payı kimlerden alınmaz? SUT'taki muafiyetler
İş kazası, EK-4/D raporlu ilaçlar, gazi ve şehit yakınları, kan ürünleri... SUT 1.8.5'e göre ilaç ve muayene katılım payı alınmayan kişi ve durumlar.
SUT 1.8.5 maddesi katılım payı alınmayacak durumları ve kişileri sayar. Başlıcaları iş kazası ve meslek hastalığı, afet ve savaş hali, koruyucu sağlık hizmetleri, raporla belgelenen EK-4/D listesindeki ilaçlar, organ nakli, vatani hizmet ve şeref aylığı alanlar, harp ve vazife malulleri ile 3713 sayılı Kanun kapsamındaki kişilerdir. Muafiyetin kapsamı her kalem için ayrı yazılmıştır.
Katılım payı her hastadan alınmaz. SUT'un 1.8.5 maddesi muafiyetleri tek tek sayar. Okurken dikkat edilecek nokta şudur: her muafiyetin hangi katılım payını kapsadığı ayrı yazılmıştır. SUT'ta bu kalemler şöyle numaralanır:
- 1.8.1: ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi katılım payı,
- 1.8.2: ayakta tedavide ilaç katılım payı,
- 1.8.3: protez, ortez ve bazı tıbbi malzemeler,
- 1.8.4: yardımcı üreme yöntemi.
Duruma bağlı muafiyetler
| Durum | Alınmayan katılım payları |
|---|---|
| İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle sağlanan hizmetler | 1.8.1, 1.8.2, 1.8.3 |
| Askerî tatbikat ve manevralar | 1.8.1, 1.8.2, 1.8.3 |
| 5510 sayılı Kanunun 75. maddesindeki afet ve savaş hali | 1.8.1, 1.8.2, 1.8.3 |
| Kurumca finansmanı sağlanan kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri | 1.8.1, 1.8.2, 1.8.3 |
| Sağlık raporuyla belgelenen organ, doku ve kök hücre nakli hizmetleri | 1.8.1, 1.8.2, 1.8.3 |
| Tetkik ve tanıda kullanılan ilaçlar, yatarak tedavide kullanılan ilaçlar | 1.8.2 |
| Sağlık raporuyla belgelenen EK-4/D listesindeki ilaçlar | 1.8.2 |
| 5510 sayılı Kanunun 94. maddesindeki kontrol muayeneleri | 1.8.1 |
Kişiye bağlı muafiyetler
SUT şu kişilerden de katılım payı alınmayacağını yazar (bazı gruplarda bakmakla yükümlü olunan kişiler de kapsama girer, bazılarında girmez):
- 1005 sayılı Kanuna göre şeref aylığı alanlar ve eşleri,
- 3292 sayılı Kanuna göre vatani hizmet tertibi aylığı alanlar,
- 2330 sayılı Kanuna göre aylık alanlar ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler,
- 2828 sayılı Kanuna göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretsiz yararlananlar,
- harp malulleri, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında aylık alanlar ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler,
- vazife malulleri,
- 3713 sayılı Kanunun 21. maddesindeki olaylar nedeniyle yaralananlar (tedavileri sonuçlanıncaya veya malullükleri kesinleşinceye kadar),
- Emniyet Genel Müdürlüğü ve Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına okuyan öğrenciler,
- 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinin on ikinci, on üçüncü ve on dördüncü fıkraları kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılanlar.
Hangi kalemlerin kapsandığı her grup için farklıdır; ayrıntı SUT metninde 1.8.5 maddesinin (11) ile (22) numaralı fıkralarındadır.
Muayene katılım payında ek istisnalar
Muayene katılım payı için SUT ayrıca şunları yazar:
- 1/7/2026 tarihli değişiklikle birinci basamak sağlık hizmeti sunucularında yapılan hekim ve diş hekimi muayenesinden katılım payı alınmaz (madde 1.8.1).
- Acil servis hizmetleri ("yeşil alan muayenesi" hariç), aile hekimi muayeneleri, diyaliz merkezleri ve bazı özelleşmiş merkezlerin hizmetlerinde muayene katılım payı alınmaz (madde 1.8.5/5).
- Raporla belgelenen EK-1/A kronik hastalıklarında, o hastalıkla ilgili uzmanlık dalındaki ayaktan muayeneler muaftır (madde 1.8.5/7).
Muayene payının neden eczanede alındığını muayene ücreti eczanede neden alınır sayfasında anlattık.
Kan ürünleri
SUT'un 4.7 maddesine göre kan ürünleri ve faktörlerden hasta katılım payı alınmaz.
EK-4/D muafiyeti tezgâhta nasıl çalışır?
EK-4/D listesindeki bir ilaç için muafiyetin şartı sağlık raporudur. SUT 4.1.6'ya göre listedeki etken maddeler için ilgili başlıktaki tanılara uygun rapor düzenlenmişse, bu rapora dayanılarak yazılan ilaçlar katılım payından muaf tutulur. Raporsuz yazılan aynı ilaç için muafiyet uygulanmaz. Raporlu ilaçların ne zaman ve kaç aylık verileceği için raporlu ilaç kaç gün önce alınır sayfasına bakın.
Katılım payının nasıl hesaplandığı ise ilaç katılım payı nasıl hesaplanır sayfasında.
ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin
Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.
Sık sorulanlar
Kronik hastadan muayene katılım payı alınır mı?
SUT'a göre sağlık raporuyla belgelenen ve EK-1/A listesindeki kronik hastalıklarda, o hastalıkla ilgili uzmanlık dalındaki ayaktan muayenelerden katılım payı alınmaz. Aynı muayenede listede olmayan başka bir tanı konur veya ona yönelik tedavi düzenlenirse katılım payı alınır.
Muafiyet fiyat farkını da kapsar mı?
SUT 1.8.5 katılım paylarını düzenler. Eşdeğer ilaçlarda çıkan fiyat farkı SUT 1.9.1'de ayrı tanımlıdır ve katılım payı sayılmaz.
İlgili sayfalar
- İlaç katılım payı nasıl hesaplanır? %10, %20 ve kutu ücretiSUT 1.8.2'ye göre ilaç katılım payı %10 ya da %20, ayrıca reçete başına 3 kutuya kadar 3,76 TL, sonraki her kutu 1,25 TL. Kimden, nasıl tahsil edilir?
- Muayene ücreti eczanede neden alınır? 2026 tutarlarıSUT'a göre hastane muayenesinin katılım payı, reçeteyle eczaneye ilk başvuruda eczanece tahsil edilir. 1/7/2026 tutarları, 30 TL kuralı ve istisnalar.
- Raporlu ilaç kaç gün önce alınır? 15 gün kuralıSUT'a göre raporlu ilaç, bitiş tarihinden en erken 15 gün önce verilebilir. 3 aylık doz, 1 yıllık reçete ve rapor süresi kuralları eczacı için özetlendi.
- İlaç fiyat farkı neden ödenir? Eşdeğer grup ve %6 kuralıSGK eşdeğer gruptaki en ucuz ilacın %6 fazlasına kadar öder; aşan kısım hastadan fark olarak alınır. SUT 4.4.2'ye göre hesap ve hastaya anlatım.
- Katılım payı nedir?
- Reçete fiyat etiketi
Kaynaklar
- SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), maddeler 1.8.1, 1.8.2, 1.8.5, 4.1.6 ve 4.7 (mevzuat.gov.tr konsolide metin): mevzuat.gov.tr