Sorular
Eczanede hasta bilgisi ve reçete kime gösterilebilir?
Yönetmelik reçetenin hekim, hasta veya yakını dışında kimseye gösterilmesini yasaklar; Medula verileri üçüncü kişilerle paylaşılamaz. Tezgâhta mahremiyet.
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'e göre reçeteler, yazan hekim ile hasta veya hastanın yakını dışında kimseye gösterilemez, aslı ya da kopyası verilemez. Deontoloji Tüzüğü eczacının meslek sırlarını kanuni zorunluluk olmadıkça açıklamasını yasaklar. SGK–TEB protokolüne göre Medula'daki sağlık ve kişisel veriler üçüncü kişilerle paylaşılamaz.
Eczane, bir kişinin hangi hastalık için hangi ilacı kullandığını bilen birkaç yerden biridir. Bu bilginin kime gösterilebileceği açıkça düzenlenmiştir.
Reçete kime gösterilebilir?
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'in 32. maddesi kısadır: eczanede hazırlanmak üzere bırakılanlar dahil tüm reçetelerin, yazan hekim ile sahibi olan hasta veya hastanın yakınından başkasına gösterilmesi ve aslının ya da kopyasının verilmesi yasaktır.
Bu, kapsamı geniş bir kuraldır: aynı reçete, tezgâhta sıradaki başka bir müşterinin göreceği şekilde bırakılmamalı; telefonla arayan ve kendini tanıtan herkese içeriği okunmamalıdır.
Meslek sırrı
Türk Eczacıları Deontoloji Tüzüğü'nün 4. maddesi iki şey söyler:
- Eczacı mesleğini yaparken öğrendiği sırları, kanuni zorunluluk olmadıkça açıklayamaz.
- Mesleki toplantı veya yayınlarda hastanın kimliği açıklanamaz.
Yönetmeliğin 7. maddesi de hastanın özel yaşamını ve mahremiyetini korumayı eczacının sorumlulukları arasında sayar.
Medula verileri
SGK–TEB protokolünün 3.16 maddesine göre eczaneler, sigortalılara sundukları hizmetlere ilişkin Medula eczane provizyon sisteminde kayıtlı sağlık verilerini ve kişisel verileri üçüncü şahıslarla paylaşamaz.
Eczanede saklanan kayıtlar
Mahremiyet yalnızca tezgâhla ilgili değildir; eczanede saklanan kayıtlar da bu bilgiyi taşır. Yönetmeliğe göre eczanede satılan tüm ilaçlar elektronik ortamda kaydedilir ve denetimde istenirse sunulmak üzere saklanır (madde 45). Uyuşturucu ve psikotrop ilaçlara ait özel reçeteler hastaya geri verilmez; bir nüshası eczanede saklanır (madde 30). SGK'ya fatura edilecek reçetelerin sorumluluğu ise SGK teslim alana kadar eczacıdadır (protokol madde 4.2.3). Bu kayıtların erişimi eczane çalışanlarıyla sınırlı tutulmalıdır.
Tezgâhta mahremiyet
TİTCK'nın İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu, eczacı ile hasta arasındaki görüşmelerin hasta mahremiyeti göz önünde bulundurularak yapılmasını ister (6.5). Bunu uygulamanın küçük yolları:
- İlacın ne için kullanıldığını yüksek sesle söylemek yerine kutuyu göstererek anlatmak.
- Hassas bir konu açılınca hastayı tezgâhın daha sakin bir köşesine almak.
- İlacı yakını teslim alıyorsa, hastanın sağlık bilgisinden yalnızca ilacın kullanımı için gerekeni paylaşmak. Teslimin kayıt tarafı için başkasının reçetesindeki ilacı kim alabilir sayfasına bakın.
- Ekranı ve yazıcıdan çıkan belgeleri sıradaki kişilerin göremeyeceği şekilde konumlamak.
Kimlik gerektirmeyen bildirimler
Bazı resmi bildirimler hastanın kimliği olmadan yapılır. Örneğin TÜFAM'a yan etki bildiriminde hastanın açık adı ve kimlik bilgileri istenmez; baş harfler, yaş veya cinsiyetten biri yeterlidir. Ayrıntı: yan etki nasıl bildirilir.
Etiket ve kutu
Kutunun üzerine yapıştırılan tarif etiketinde hastanın adı soyadı yer alır; bu, TİTCK'nın 24.10.2024 tarihli yazısında sayılan dört bilgiden biridir. Etikette hastalık adı yer almaz. Eczanede kullanılan yazılımların reçete bilgisini nasıl işlediği de bir mahremiyet sorusudur; ilaçtarif® için bunu Medula reçetesinden tarif etiketi yazısında anlattık.
ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin
Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.
Sık sorulanlar
Hastanın işvereni ya da sigorta şirketi reçeteyi isterse verilir mi?
Yönetmeliğin 32. maddesi reçetenin yazan hekim ile hasta veya hastanın yakını dışında kimseye gösterilmesini ve aslının veya kopyasının verilmesini yasaklar. Kanuni bir zorunluluk varsa ayrı değerlendirilir.
Vaka anlatırken hastanın adı kullanılabilir mi?
Hayır. Deontoloji Tüzüğü'ne göre mesleki toplantı ve yayınlarda hastanın kimliği açıklanamaz.
İlgili sayfalar
- Başkasının reçetesindeki ilaç eczaneden alınabilir mi?Hasta yakını ya da komşu reçeteli ilacı eczaneden alabilir mi? SGK–TEB protokolüne göre teslim alan kişinin kimliği, imzası ve Medula kaydı.
- Eczacı ilaç yan etkisini TÜFAM'a nasıl bildirir?TÜFAM'a çevrimiçi form, e-posta, Reçetem, ücretsiz telefon veya faksla bildirim. Asgari dört bilgi, hastanın kimliği istenmez. Eczacının yükümlülüğü.
- Eczane internetten ilaç satabilir mi? WhatsApp reçetesi6197 sayılı Kanun ilaçların internette satışını ve eczaneler adına site açılmasını yasaklar. Telefon, faks, WhatsApp ile gelen reçeteler de kabul edilmez.
- Yaşlı hastaya ilaç kullanımı nasıl anlatılır?İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu'na göre ilaç öyküsünü sorun, terim kullanmayın, önemliyi tekrarlayın, anlaşıldığını teyit edin, kutuya yazın.
- Medula reçetesinden tarif etiketi: reçete bilgisi nereye gidiyor?
- Medula nedir?
Kaynaklar
- Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, maddeler 7, 30, 32 ve 45: www.mevzuat.gov.tr
- Türk Eczacıları Deontoloji Tüzüğü, madde 4: www.mevzuat.gov.tr
- SGK–TEB Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol (01/10/2024), maddeler 3.16 ve 4.2.3: www.sgk.gov.tr
- TİTCK İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu, maddeler 5.b.2 ve 6.5 (Antalya Eczacı Odası kopyası): www.antalyaeo.org.tr
- TİTCK, TÜFAM bildirim sayfası: www.titck.gov.tr
- Antalya Eczacı Odası, Eczanede Kullanılan İlaç Tarif Etiketleri Hakkında (TİTCK'nın 24.10.2024 tarihli yazısı): www.antalyaeo.org.tr