Eczaneler arası ilaç takası yapılabilir mi? Kurallar

Q: Eczaneler arası ilaç takası yapılabilir mi? Kurallar

Evet. 6197 sayılı Kanun ve Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, eczaneler arası ilaç takasının toptan satış sayılmadığını açıkça yazar. Ancak takas yalnızca aynı il içinde faaliyet gösteren eczaneler arasında yapılabilir ve İlaç Takip Sistemi'ne bildirilmesi zorunludur. İTS bildirimindeki alıcı ile belgelerdeki alıcı aynı olmalıdır.

Bir hastanın ilacı sizde yok, mahalledeki meslektaşınızda var. Ya da elinizde miadı yaklaşan ve sizde dönmeyen bir ilaç duruyor. Takas eczanenin günlük işlerinden biridir ve mevzuatta sınırları bellidir.

Kural: takas serbest, toptan satış yasak

6197 sayılı Kanunun 24. maddesi iki şeyi birlikte söyler:

Eczanelerden zehirli ve müessir maddeler ile ilaçların toptan satışı yapılamaz ve eczaneler ihalelere giremez.
Eczaneler arası ilaç takası toptan satış sayılmaz.

Yani eczaneler arasında ilaç el değiştirebilir, ama bu bir satış değil takas olarak yapılmalıdır.

Sınır: aynı il

Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'in 42. maddesinin beşinci fıkrası Kanundaki kuralı tekrarlar ve bir şart ekler: ilaç takası sadece aynı il içinde faaliyet gösteren eczaneler arasında yapılabilir. Komşu ildeki bir eczaneyle takas bu hükme göre mümkün değildir.

İTS bildirimi zorunlu

Takas, Kanun ve Yönetmelik'te İTS bildirimi zorunlu işlemler arasında açıkça sayılır. Yönetmeliğin 27. maddesi bir ayrıntı ekler: satış, mal iade ve takas bildirimi yapılan alıcı ile bu bildirime ait belgelerde belirtilen alıcının aynı olması zorunludur. İTS'de bir eczaneye bildirim yapıp ilacı başka bir eczaneye vermek bu hükme aykırıdır.

İTS'de eczanenin kullandığı bildirim tipleri için İTS bildirimi hangi işlemlerde zorunlu sayfasına bakın.

Takas mı, depoya iade mi?

Eczanede dönmeyen bir ilaç için takas tek yol değildir. Kanunun 24. maddesi ve Yönetmeliğin 27. maddesi, ilacın alındığı ecza deposuna iadesini de sayar. Mücbir sebep halinde ya da eczanenin kapanması durumunda ilaç diğer depolara da iade edilebilir. İade de takas gibi İTS'ye bildirilir; İTS'de bunun karşılığı mal iade bildirimidir. Bu bildirimle ürün eczanenin stokundan çıkar ve diğer paydaşın stokuna geçer.

Tezgâhta dikkat edilecekler

Karşı eczane aynı ilde mi? Değilse takas yapılamaz.
Bildirim doğru eczaneye mi yapıldı? İTS kaydı ile belgedeki alıcı aynı olmalı.
İlaç satılabilir durumda mı? İTS satış ve alım bildirimlerinde miadı kontrol eder; miadı geçmiş ürün sistemde satılamaz. Miadı geçmiş ilacın yolu takas değil imhadır: miadı geçen ilaç eczanede ne yapılır.
Saklama koşulu korunuyor mu? Soğuk zincirli bir ilaç takas ediliyorsa, ilaçların saklama koşullarına uygun kabul edilip saklanması kuralı (Yönetmelik madde 40) taşıma sırasında da gözetilmelidir.

Takas ile reçete bütünlüğü

Takas, reçetedeki eksik ilacı tamamlamanın yollarından biridir. SGK reçetelerinde reçetedeki ilaçlar bölünemediği için, eksik bir ilacı aynı ildeki meslektaştan takasla temin etmek reçetenin tamamını aynı eczanede karşılamayı mümkün kılar. Kuralın ayrıntısı reçetedeki ilaçlar farklı eczaneden alınır mı sayfasında.

ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin

Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.

Ücretsiz deneyin 0850 885 07 97

Sık sorulanlar

Başka ildeki meslektaşla takas yapılabilir mi?

Hayır. Yönetmeliğin 42. maddesine göre ilaç takası sadece aynı il içinde faaliyet gösteren eczaneler arasında yapılabilir.

Eczane başka bir eczaneye ilaç satabilir mi?

Kanun ve Yönetmelik eczanelerden ilaçların toptan satışını yasaklar. Takas bu yasağın dışında tutulmuştur; satış ise tutulmamıştır.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, madde 24: www.mevzuat.gov.tr
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, maddeler 27, 40 ve 42: www.mevzuat.gov.tr
İlaç Takip Sistemi, İTS Nedir?: www.its.gov.tr
SGK–TEB Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol (01/10/2024), madde 3.6: www.sgk.gov.tr