Yabancı Hastaya İlaç Kullanım Talimatı: 4 Dilde Etiket

Dil engeli tezgâhta neye mal olur?

Antalya’da bir yaz akşamı düşünün. Rusça konuşan bir aile, çocukları için reçeteyle gelmiş. Siz İngilizce birkaç kelime, biraz el işareti, bir de telefonda çeviri uygulamasıyla anlatıyorsunuz. Anne başını sallıyor. Tezgâhta her şey anlaşılmış gibi.

Asıl soru otelde, gece yarısı çıkıyor: “Günde iki mi demişti, üç mü?” Kutunun üzerinde Türkçe birkaç rakam var, prospektüs Türkçe. Telefondaki çeviri ekranı çoktan kapanmış.

Yabancı hasta yalnızca turistik bölgelerin konusu da değil. Üniversite şehirlerinde yabancı öğrenciler, büyükşehirlerde Arapça ya da Rusça konuşan aileler, sağlık turizmi için gelen hastalar her gün eczaneye uğruyor. Hepsinde sorun aynı: eczacının anlattığı tarif eczanenin kapısından çıkınca zayıflıyor.

Sözlü anlatım neden yetmez?

Türkçe konuşan hastada bile sözlü tarif evde eksik hatırlanır. Hastanın dili farklıysa bu kayıp büyür, çünkü hasta tezgâhta duyduğunu önce kendi diline çevirmek zorundadır. Bu sırada sayılar karışır, “aç karnına” ile “yemekten sonra” yer değiştirir.

Bir de ilacı kullanacak kişi her zaman eczaneye gelen kişi değildir. Ateşi olan çocuğa ilacı evde babası verir, yaşlı hastanın ilaçlarını kızı düzenler. Tezgâhta konuşmayı duymamış biri için tek bilgi kaynağı kutunun üzerindeki yazıdır.

Çeviri uygulamaları konuşmayı kolaylaştırır ama bir sınırları var: ekran kutuya yapışmaz. Hastanın elinde kalan, sizin söyledikleriniz değil, kutunun üzerinde yazandır.

Kutunun üzerinde ana dilde talimat: dört dil

ilaçtarif® tarif etiketini Türkçe, Arapça, İngilizce ve Rusça basar. Dil, Reçete ekranının araç çubuğundaki dil seçiminden belirlenir. Seçtiğiniz dilde aynı tarif 60×40 mm sarı termal etikete basılır ve kutuya yapıştırılır.

Önemli olan, dört dildeki tariflerin aynı kaynaktan gelmesidir. Tarifler prospektüs bilgilerine sadık kalınarak ve halkın anlayacağı bir dille eczacılar tarafından hazırlanır, bulut sunucularından anlık olarak çekilir. Dört dildeki etiket aynı tarifi taşır; hasta onu okuyabildiği dilde görür.

Hangi dilin seçileceğini çoğu zaman hasta söylemeden anlarsınız, ama sormak daha iyidir. Pasaportu ya da konuştuğu dil size bir fikir verir; okuyabildiği dil başka olabilir. Kısa bir “Which language can you read?” sorusu yanlış etiketi önler.

Hangi ilaçların tarifi hazır?

İTS’de kayıtlı tüm ilaçların tarifleri dört dilde de hazırdır. Bu, reçeteyle gelen hastanın ilaçları için ayrıca bir şey yazmanız gerekmediği anlamına gelir: barkodu okutur, dili seçer, etiketi basarsınız.

İlaç dışı ürünlerde durum biraz farklı. ilaçtarif®’in OTC ürün veritabanında eczanelerde en çok satılan ürünlerin tarifi dört dilde bulunur ve eczacıların isteğiyle yeni ürünler eklenir. Listede olmayan bir ürün için Kişisel Tarif modülünden o barkoda kendi tarifinizi ekleyebilirsiniz; tarifleriniz bulutta saklanır.

Doz ve hasta adını eczacı ekler

Etiketteki doz, hekimin belirlediği şekilde girilir. Program dozu sizin yerinize seçmez. Elden Etiket ekranında adet, periyot ve doz alanları bulunur; 2×1, 3×1 gibi kısayollar sık kullanılan dozları tek dokunuşla yazar. Hasta adı da aynı ekrandan eklenir.

Yabancı hastalarda adın yazımına dikkat edin. Hastanın adını pasaportundaki ya da reçetedeki gibi yazmak, evde birden fazla kişinin ilacı olduğunda kutuların karışmasını önler.

Veri tarafında da bilmeniz gereken bir şey var: ilaçtarif® sistemine barkod ve doz bilgisi dışında bilgi iletilmez. Eczanedeki işlemleriniz ilaçtarif® ekibi tarafından görülmez.

Etiketi teslim etmeden önce

Etiket basıldıktan sonra birkaç saniyelik bir kontrol, evdeki karışıklığın çoğunu önler:

Dili kontrol edin. Özellikle Arapça etikette yazı sağdan sola akar; doğru dilin basıldığından emin olmak için etiketi kutuya yapıştırmadan önce bir göz atın.
Etiketi hastaya gösterin. Kutuyu çevirip etiketi hastaya okutun. Okuyabildiğini görmek, “anladım” demesinden daha güvenilirdir.
Doğru kutuya yapıştırın. Birden fazla ilaç varsa her etiketi kendi kutusuna, karekodu ve kutunun üzerindeki basılı bilgileri kapatmayacak bir yere yapıştırın.
Sözlü anlatımı bırakmayın. Etiket konuşmanın yerini almaz, onu evde tamamlar. Hastanın sorusu varsa tezgâhta cevaplayın.

Tezgâhta işe yarayan birkaç cümle

Hastanın dilini bilmeseniz de İngilizce birkaç kısa cümle, etiketi doğru dilde basmanıza ve hastanın onu gerçekten okumasına yardım eder. Tıbbi bir açıklama yapmaz, yalnızca konuşmayı düzenler:

Which language can you read? (Hangi dili okuyabiliyorsunuz?)
This label shows how to use your medicine. (Bu etiket ilacınızı nasıl kullanacağınızı gösterir.)
Can you read it for me, please? (Benim için okuyabilir misiniz?)
If you have a question, please call the pharmacy. (Sorunuz olursa lütfen eczaneyi arayın.)

Hastanın yanında Türkçe bilen bir yakını varsa, tarifi ona da anlatın. Evde ilacı veren kişi çoğu zaman odur.

Sık yapılan hatalar

Dili sormadan Türkçe basmak. Kalabalık bir saatte varsayılan dil seçili kalır. Yabancı hasta için ilk iş dil seçimini değiştirmektir.
Reçetedeki ilaçlardan yalnızca birini etiketlemek. Hasta en çok zorlandığı ilacı değil, etiketsiz kalanı karıştırır. Her kutu kendi etiketini almalı.
Dozu çeviri uygulamasına bırakmak. Uygulama genel anlatımda yardımcıdır, ama sayıların ve zamanların kutunun üzerinde basılı olması gerekir.
Etiketi prospektüsün yerine koymak. Tarif etiketi kullanım talimatını hatırlatır; ilacın kendi bilgileri kutuda ve prospektüste kalır.

Hangi dilde basılırsa basılsın etiket aynı dört bilgiyi taşır: hasta adı soyadı, ilaç adı, hekim tarafından önerilen doz ve kullanım şekli. Bu, TİTCK’nın 2024 tarihli yazısında eczanede yapıştırılan etiketler için saydığı bilgilerdir; ayrıntılar tarif etiketine ne yazılır yazısında.

ilaçtarif®’in genel işleyişini İlaçtarif nedir? sayfasında, dört dildeki örnek etiketleri ana sayfanın etiket bölümünde görebilirsiniz.

Yabancı hastanıza tarifi kendi dilinde verin

ilaçtarif®’in deneme sürümüyle aynı ilacın tarifini Arapça, İngilizce ya da Rusça basıp kutunun üzerinde görebilirsiniz.

Ücretsiz deneyin 0850 885 07 97

Yabancı hastaya ilaç nasıl tarif edilir? Arapça, İngilizce ve Rusça kullanım etiketi